Yazı Detayı
18 Mart 2020 - Çarşamba 13:46
 
ÇANAKKALE GEÇİLMEZ
VEHBİ YAHŞİ
 
 

Osmanlı Devleti, bazı cephelerde yenilmiş olsa da I.Dünya Savaşını kaybettiği için değil, savaş sonuçlanmadan ateşkes isteyerek çekildiği için yenik sayılmıştır. Bu sebeple de Mondros Ateşkes Anlaşmasını imzalamıştır.

Zaten ateşkes anlaşmaları savaşan ülkelerin birbirleri üzerine kesin olarak galip gelememeleri veya taraflardan birinin savaştan çekilmek istemesi durumunda imzalanan anlaşmalardır. Osmanlı Devleti, I.Dünya Savaşında, Kafkasya, Çanakkale, Kanal, Filistin-Suriye, Hicaz-Yemen, Irak, Galiçya ve Makedonya adlı cepheler olmak üzere 8 cephede savaşmıştır. Bu cephelerden Çanakkale ve Irak cephesi büyük cephelerdir. Diğerleri ise bunlara göre daha küçüktür.

Osmanlı Devleti büyük cephelerin tamamından zaferle çıkmış, küçük cephelerin ikisinde de yine başarılı olmuştur. Şöyle ki: Çanakkale cephesinde İtilaf Devletlerinin tümünü bozguna uğratarak ‘’Çanakkale geçilmez ‘’ destanını yazmış, Irak cephesinde de (Kutü’l-Emâre) İngilizleri mağlup etmiştir.

Galiçya cephesinde Ruslarla savaşan, Bulgarlara yardım ederek Almanların ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun Rusları yenmesini sağlamış, Makedonya cephesinde de Bulgarlara yardım ederek Sırpları yenilgiye uğratmıştır. Osmanlı Devleti Kanal, Filistin-Suriye ve Hicaz–Yemen cephelerinde mahalli desteği kaybetmesi sebebi ile İngilizlere, Kafkasya cephesinde de ordunun yeterli donanımı olmaması yüzünden Ruslara yenilmiştir.

Daha sonra ABD’nin savaşa girerek Avrupa’ya asker göndermesi sonucunda savaşın seyri değişmiştir. Osmanlı Devleti ile ittifak halinde olan Almanya’nın yanında Avusturya-Macaristan imparatorluğu ve Bulgaristan da barış isteyerek savaştan çekildi. Bu durumda Osmanlı Devleti de yalnız kaldığından dolayı barış isteyerek Mondros ateşkes anlaşmasını imzalayıp savaştan çekilmiştir.

Bu sebeple imparatorluk iki büyük cepheden zaferle çıkmasına, diğer iki küçük cephede de başarılı olmasına rağmen yenik sayılmıştır. Bu tablo söz konusu Mondros ateşkes anlaşmasının maddelerine de yansımıştır.

Bu bağlamda Mondros Mütarekesi maddelerine göz atmak faydalı olacaktır. 1.ve 2. Maddede Çanakkale ve İstanbul boğazlarının kendilerine açılması ve güvenli hale getirilmesi istenmektedir. Demek ki savaşarak ve galip gelerek bu isteklerini gerçekleştirememişler ve bunları karşı taraftan istemektedirler.

Yine Osmanlı Ordusunu fiilen yenemedikleri için ordunun bir kısmını kendi güvenlikleri için terhis edilmesini istemektedirler. Anlaşma gereğince işgali söz konusu olabilecek yerlerin “işgali” için bir anlamda önceden izin istemektedirler. Mütareke maddeleri bu açıdan değerlendirildiğinde mütarekeye imza koyan taraf olarak Osmanlı Devletinin bütünü ile ayakta olduğu görülmektedir.

Yenilmediği halde devletin neden mütarekeyi imzaladığı sorusuna gelince cevabın, ABD’nin savaşa katılması ile şartların anormal ölçülerde değiştiğinin görülmesi üzerine savaşın ağır bir şekilde kaybedileceği öngörüsü olduğu belirtilmelidir.

 
Etiketler: ÇANAKKALE, GEÇİLMEZ,
Yorumlar
Haber Yazılımı