Milletvekili Kanko'dan hükümete TOGG eleştirisi

CHP Kocaeli Milletvekili Prof. Dr. Mühip Kanko, Türkiye’nin yerli otomobil projesi TOGG’un son iki yılda açıkladığı zarar rakamları ve fiyat politikası üzerinden hükümeti sert sözlerle eleştirdi.

 Kanko, Yönetim Kurulu Başkanlığını Fuat Tosyalı’nın, Başkan Yardımcılığını Ahmet Nazif Zorlu’nun, CEO’luğunu ise Gürcan Karakaş’ın yürüttüğü Türkiye’nin Otomobili Girişim Grubu’nun mali tablolarına dikkat çekerek, şirketin 2025 yılını 14,61 milyar TL zarar ile kapattığını, son iki yıldaki toplam kaybın ise 28 milyar TL’ye ulaştığını belirtti.

TOGG’un ortaklık yapısının Anadolu Grubu, BMC, Turkcell, Zorlu Holding ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) olmak üzere beş ortaklı bir yapıdan oluştuğunu hatırlatan Kanko, ortaklık dağılımının %23 Anadolu Grubu, %23 BMC, %23 Turkcell, %23 Zorlu Holding ve %8 TOBB şeklinde olduğunu söyledi.

Kanko, TOGG’un fiyat politikasına da dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:“Türkiye’de üretilen bir otomobilin Almanya’daki vatandaşlara Türkiye’den yaklaşık 700 bin lira daha ucuza satılması kabul edilebilir bir durum değildir. Türk vatandaşının vergileriyle desteklenen bir proje, Türk vatandaşına daha pahalıya sunuluyor. Bu tablo ciddi bir çelişkidir ve izah edilmesi gerekir.”

Zorlu Holdingin kendi şirketleri için son yıllarda milyarlarca lira zarar açıkladığını vurgulayan Kanko, açıklanan zararların ortak şirketlere de ciddi maliyetler yüklediğini belirterek, 2025 yılı için açıklanan 14,61 milyar TL’lik zararın ortaklık paylarına göre yaklaşık dağılımının şöyle olduğunu ifade etti:

Anadolu Grubu (%23): 3,36 milyar TL

BMC (%23): 3,36 milyar TL

Turkcell (%23): 3,36 milyar TL

Zorlu Holding (%23): 3,36 milyar TL

TOBB (%8): 1,17 milyar TL

Son iki yılın toplam zararının ise yaklaşık 28 milyar TL olduğunu belirten Kanko, bu kaybın ortaklara yansımasının yaklaşık olarak şu seviyeye ulaştığını söyledi:

Anadolu Grubu:  6,44 milyar TL

BMC:  6,44 milyar TL

Turkcell: 6,44 milyar TL

Zorlu Holding:  6,44 milyar TL

TOBB: 2,24 milyar TL

Kanko, TOGG projesinin hükümet tarafından siyasi propaganda aracına dönüştürüldüğünü savunarak şu değerlendirmede bulundu:

“TOGG projesi başlangıçta büyük umutlarla tanıtıldı. Ancak bugün ortaya çıkan tablo, milyarlarca liralık zarar, zorlanan ortak şirketler ve tartışmalı fiyat politikalarıdır. Hükümet bu projeyi ekonomik başarıdan çok siyasi propaganda aracına dönüştürerek seçmenin gözünü boyamak istedi. Ancak ortaya çıkan bilanço gösteriyor ki bu süreçte milyarlarca liralık zarar ortaya çıktı ve siyasi rant hesaplandı.”

Kanko, yerli otomobil üretiminin Türkiye için önemli olduğunu ancak kamu kaynaklarının kullanımında şeffaflık ve hesap verebilirliğin şart olduğunu vurgulayarak “Yerli ve milli söylemiyle yürütülen projelerin gerçek maliyetleri gizlenmemelidir. Bu projenin finansmanı, verilen teşvikler ve kamu kaynaklarının ne ölçüde kullanıldığı açık şekilde kamuoyuna anlatılmalıdır. Türkiye’nin ihtiyacı slogan değil, sürdürülebilir sanayi politikalarıdır.” dedi.